ساییدگی داخلی لاستیک: علل و نحوه رفع آن

نویسنده : سیده آزاده حجازی جویباری
ایجاد شده در : 18 خرداد 1402
ساییدگی داخلی لاستیک: علل و نحوه رفع آن

اتومبیل‌های مدرن سرعت‌های شگفت‌انگیزی دارند و در عین حال سواری نرم و بی‌صدا، همراه با مجموعه‌ای از امکانات رفاهی را در اختیار شما قرار می‌دهند. علاوه بر این، این خودروها بسیار ایمن‌تر از قبل هستند و به کیسه‌های هوای متعدد و سیستم‌های مستقلی مجهز شده‌اند که در مواقع اضطراری می‌توانند خودرو را برای شما متوقف یا هدایت کنند.

اما حتی اگر ایمن‌ترین خودرو با پیشرفته‌ترین سیستم‌های ایمنی را داشته باشید، اگر لاستیک‌های مناسبی نداشته باشید، عملاً هیچ نتیجه‌ای حاصل نمی‌شود. نه‌تنها باید لاستیک باکیفیت بخرید، بلکه تعمیر و نگهداری لاستیک نیز به همان اندازه مهم است.

به عنوان مثال، سایش داخلی لاستیک مشکلی است که بسیاری از خودروها با آن درگیرند، اما تنها تعداد کمی از رانندگان برای حل آن اقدام می‌کنند.

سایش داخلی تایر ممکن است در ابتدا بی‌ضرر به نظر برسد، اما باید فوراً به آن رسیدگی شود. این نوع سایش اساساً به این معناست که قسمت داخلی آج سریع‌تر از آج بیرونی ساییده می‌شود. منظور از آج داخلی، بخشی است که رو به اجزای سیستم تعلیق خودرو قرار دارد، نه سمت بیرونی. بنابراین سایش داخلی در واقع نوعی سایش نامنظم است که در یک ناحیه مشخص اتفاق می‌افتد.

درست مانند سایش نامنظم در سایر قسمت‌های آج لاستیک، سایش داخلی تایر نیز می‌تواند منجر به مشکلات ایمنی جدی شود. این مشکل ممکن است نشان‌دهنده ایرادات سیستم تعلیق، تنظیم نبودن چرخ‌ها یا حتی سبک رانندگی شما باشد.

در ادامه به طور کامل به بررسی علل، نشانه‌ها و روش‌های پیشگیری و رفع این مشکل می‌پردازیم.

 

 

بررسی علل ساییدگی داخلی تایر

دلایل متعددی می تواند منجر به ساییدگی داخلی لاستیک شود، در اینجا همه عواملی  که می تواند منجر به سایش داخلی تایر شود، ذکر می­کنیم.

 

1️⃣ برهم خوردن هم‌راستایی چرخ‌ها

بر هم خوردن همراستایی چرخ ها تقریباً به طور قطع منجر به سایش نامنظم لاستیک می شود. برای بیان راستای چرخ ها از اصطلاحات کمبر و کستر استفاده می­کنند. کمبر و کستر  به معنی مقدار بیرون بودن و داخل بودن قسمت جلوی چرخ می‌باشد. در واقع هدف از این تنظیم توزیع بار خودرو بطور متوازن بر روی سطح جاده است.

 

 

camber angle

 

کمبر (Camber)

کمبر به زاویه بیرون یا داخل بودن قسمت بالای چرخ نسبت به خط عمود گفته می‌شود. هدف از این تنظیم، توزیع متوازن بار خودرو بر سطح جاده است.

اگر متوجه ساییدگی داخلی لاستیک شدید، شایع‌ترین مقصر آن کمبر منفی بیش از حد است.

کمبر منفی حالتی است که در آن قسمت بالای لاستیک به سمت داخل خودرو متمایل می‌شود و پایین تایر به سمت خارج قرار می‌گیرد. مقدار کمی از این زاویه برای عملکرد بهتر خودرو مفید است، اما مقدار زیاد آن باعث ساییدگی لبه‌های داخلی تایر می‌شود. این موضوع به‌ویژه در خودروهایی با لاستیک‌های کشیده که در زوایای خمیدگی بالا کار می‌کنند بیشتر دیده می‌شود.

 

تو (Toe)

تو زاویه میان چرخ‌های هم‌محور را نشان می‌دهد.

اگر جلوی لاستیک‌ها نسبت به عقب به هم نزدیک‌تر باشد، خودرو دارای Toe-in است و اگر جلوی لاستیک‌ها از عقب بازتر باشد، خودرو دارای Toe-out است.

در مشکل ساییدگی داخلی، معمولاً حالت Toe-out می‌تواند نقش داشته باشد.

 

 

2️⃣ مشکلات سیستم تعلیق (قطعات آسیب‌دیده)

چیزی در خودروها وجود دارد که به آن «هندسه تعلیق» می گویند. اساساً به این معنی است که هر جزء سیستم تعلیق به گونه ای طراحی شده است که به وسیله نقلیه شما هندلینگ، راحتی رانندگی  و کمترین سایش لاستیک  را بدهد. اگر یکی از اجزای سیستم تعلیق آسیب ببیند، کل هندسه تعلیق شکسته می شود که منجر به مشکلات پایداری و همچنین سایش داخلی تایر می شود.

 

اگر یکی از اجزای سیستم تعلیق آسیب ببیند، این هندسه به‌هم می‌ریزد و می‌تواند منجر به سایش داخلی تایر شود.

قطعاتی که بیشترین نقش را دارند:

  • مفاصل توپی (سیبک‌ها)
    فرسودگی آن‌ها می‌تواند باعث خروج چرخ از تراز شود.
  • بازوهای کنترل (طبق‌ها)
    بوش‌های فرسوده این قطعه باعث ناهماهنگی چرخ می‌شوند.
  • کمک‌فنرها
    در صورت فرسودگی، جهش بیش از حد ایجاد کرده و سایش نامنظم را افزایش می‌دهند.
  • فنرها
    فنر آسیب‌دیده ممکن است باعث افتادگی یک سمت خودرو و در نتیجه ساییدگی لاستیک شود.

 

 

3️⃣ کم‌باد بودن لاستیک

باد کم می تواند باعث افتادگی تایر و خم شدن بیش از حد دیواره داخلی شود. این مساله می تواند منجر به افزایش اصطکاک و تجمع گرما شود که به نوبه خود می تواند باعث شکسته شدن لاستیک و فرسودگی زودهنگام لاستیک به خصوص در لبه داخلی شود.

پیامدهای دیگر کم‌باد بودن لاستیک:

  • کاهش پایداری

  • افزایش مصرف سوخت

  • آسیب به تسمه‌ها و لایه‌های داخلی

  • برآمدگی یا جدا شدن آج

 

 

4️⃣ رانندگی تهاجمی

رانندگی خشن فشار بیشتری به لاستیک های شما وارد می کند. همچنین می تواند برخی از اجزای لاستیک را بیش از حد گرم کند و به دلیل سایش، آج را سریعتر فرسوده کند. منظور از رانندگی تهاجمی، حداکثر شتاب، پیچیدن تند و ترمز شدید برای مدت طولانی است.

 

5️⃣ بار بیش از اندازه روی لاستیک

بارگذاری بیش از حد لاستیک ها می تواند به طور قابل توجهی روی سایش تأثیر بگذارد، زیرا فشار بیشتری به آج وارد می کند و آن را به شدت روی سطح  جاده می سایید و می تواند باعث سایش داخلی تایر شود.

 

 

جلوگیری از سایش داخلی تایر

سایش داخلی تایر بیشتر به این دلیل اتفاق می‌افتد که رانندگان به طور منظم از تایرهای خود مراقبت نمی‌کنند. لاستیک ها نیز مانند وسیله نقلیه شما نیاز به مراقبت بیشتری دارند تا دوام بیشتری داشته باشند و رانندگی ایمن را به شما ارائه دهند.

 

1- فشار باد لاستیک ها را به طور مرتب چک کنید

چک کردن باد لاستیک باید یک عادت همیشگی هر راننده باشد. کم باد بودن  لاستیکی ها می توانند باعث خم شدن بیشتر دیواره جانبی شوند که منجر به ناپایداری در سرعت های بالاتر می شود. علاوه بر این، باد کم می تواند باعث مشکلات دیگری مانند جدا شدن آج، برآمدگی، ترک خوردگی لاستیک و غیره شود.

به همین صورت، باد بیش از حد می تواند باعث برآمدگی تایر در مرکز و  افزایش سایش در آن ناحیه شود و پیامدهای از قبیل عدم چسبندگی و پایداری مناسب، لغزش فرمان، و عمر کوتاه تر آج دارد.

 

 

2- لاستیک های خود را به طور منظم بچرخانید و بالانس کنید

لاستیک‌های خودرو باید هر 8 تا 10 هزار کیلومتر با یکدیگر تعویض شوند. معمولا لاستیک‌های جلویی سریعتر از لاستیک‌های عقب سابیده می‌شوند. با چرخاندن منظم لاستیک‌ها، اطمینان حاصل می‌کنید که کل آج به طور یکنواخت فرسوده شده و احتمال سایش داخلی تایر را به حداقل می‌رسانید. علاوه بر این چرخش لاستیک، با متعادل کردن الگوی سایش، چسبندگی بالاتر را به ویژه در سطوح لغزنده تضمین می کند.

 

 

3- اجزای سیستم تعلیق را بررسی کنید و در صورت لزوم آنها را تعمیر کنید

اگر مشکوک هستید که هر یک از این اجزای سیستم تعلیق آسیب دیده است، خودروی خود را در اسرع وقت توسط یک مکانیک ماهر بررسی کنید. انجام این کار نه تنها ساییدگی داخلی تایر را کاهش می دهد، بلکه رانندگی ایمن تری نیز خواهید داشت.

 

 

4- چرخ ها را از نظر ناهماهنگی بررسی کنید

روند تراز کردن چرخ ها بسیار سریع و ارزان است، بنابراین انجام آن یک بار در سال عادت خوبی است. در بیشتر مواقع، مکانیک به شما می گوید که وسیله نقلیه شما خوب است و حتی ممکن است از شما هزینه ای نگیرد. اگر برخی از چرخ‌ها ناهماهنگ باشند، مکانیک برخی از اجزای سیستم تعلیق را تغییر می‌دهد تا خیلی سریع آنها را به مشخصات کارخانه برساند.

 

 

5-از بارگذاری بیش از حد وسیله نقلیه خود خودداری کنید

برای جلوگیری از ساییدگی داخلی لاستیک ناشی از بار اضافی، رعایت محدودیت های وزن وسیله نقلیه که توسط سازنده مشخص شده است مهم است. با این کار به ظرفیت بار لاستیک نیز پایبند خواهید بود که معمولاً با ظرفیت وزنی خودرو همخوانی دارد. اضافه بار شامل پرهیز از حمل بار یا مسافر بیش از حد یا یدک‌کشیدن خودروهای بسیار بزرگ است که می‌تواند فشار بیشتری بر لاستیک‌ها و سایر اجزای خودرو وارد کند.

 

 

چگونه ساییدگی داخلی تایر بر عملکرد خودروی شما تأثیر می گذارد؟

 

1-کاهش چسبندگی

از آنجایی که سایش داخلی لاستیک باعث کاهش آج یک طرف لاستیک می شود، تأثیر منفی بر چسبندگی خواهد داشت. بنابراین، می‌توانید انتظارخط ترمز بسیار طولانی‌تر، چسبندگی جانبی بدتر در پیچ‌ها و هندلینگ نامتعادل را داشته باشید. مشکل در شرایط مرطوب به دلیل هیدروپلنینگ و لغزش بدتر خواهد بود.

 

2- کشیده شدن خودرو به یک طرف

در یک خودرو با هندلینگ مناسب، فرمان به هنگام رانندگی نباید به چپ یا راست منحرف شود. حتی هنگامی‌که فرمان را رها می‌کنید هم باید خودرو مستقیم حرکت کند. سایش داخلی لاستیک می تواند باعث شود ماشین شما به یک سمت کشیده شود، به این معنی که باید دائماً مسیر را با فرمان اصلاح کنید.

 

3-بازدهی پایین سوخت

سایش داخلی لاستیک همچنین می تواند با ایجاد مقاومت غلتشی بالاتر، مصرف سوخت خودروی شما را افزایش دهد.  بنابراین، با رفع مشکل به موقع، ممکن است در دراز مدت در هزینه صرفه جویی کنید.

 

4-افزایش صدا یا لرزش جاده

به طور کلی لاستیک های با سایش نامنظم به دلیل افزایش ارتعاشات سر و صدای بیشتری دارند. در مورد سایش داخلی لاستیک نیز که باعث عدم تعادل تایر و ایجاد صدای بالاتر می شود، این موضوع صدق می کند.

 

5- به خطر افتادن ایمنی رانندگی

فرسودگی داخلی لاستیک نه تنها چسبندگی را کاهش می دهد، بلکه خطر خرابی فاجعه بار تایر را نیز افزایش می دهد، برای مثال ترکیدن لاستیک می‌توانند به طور جدی وسیله نقلیه شما را بی‌ثبات کنند و شما نمی‌توانید واکنشی نشان دهید.

 

رفع لاستیک‌سایی چرخ جلو از داخل

چرخ‌های جلو بیشتر در معرض این مشکل هستند، زیرا علاوه بر تحمل وزن موتور، وظیفه فرمان‌پذیری را نیز بر عهده دارند.

برای رفع این مشکل:

1️⃣ تنظیم دقیق کمبر و تو: در بسیاری از موارد، با تنظیم میزان فرمان مشکل برطرف می‌شود.

 

2️⃣ بررسی کامل جلوبندی: سیبک‌ها، طبق‌ها، بوش‌ها، میل تعادل و کمک‌فنرها باید بررسی شوند. اگر قطعه‌ای معیوب باشد، پیش از تعویض لاستیک باید تعمیر شود.

 

3️⃣ بررسی ارتفاع خودرو: افتادگی یک سمت خودرو می‌تواند زاویه چرخ را تغییر دهد.

 

4️⃣ تنظیم فشار باد استاندارد: پس از رفع ایراد فنی، فشار باد صحیح را رعایت کنید.

 

5️⃣ تعویض تایر در صورت پیشرفت سایش: اگر بخش داخلی آج بیش از حد نازک شده باشد، ادامه استفاده ایمن نیست

 

کلام آخر

ممکن است فکر کنید که اگر چند کیلومتر بیشتر از لاستیک ها استفاده کنید، در هزینه ها صرفه جویی کردید،  اما ممکن است برعکس باشد. سایش داخلی تایر باعث افزایش مصرف سوخت خودرو، افزایش هزینه تعمیر خودرو و یا حتی خطر تصادف شما می شود.

فرسودگی داخلی لاستیک مشکلی است که نباید نادیده گرفته شود، حتی اگر ممکن است خوش خیم به نظر برسد. بنابراین، اگر متوجه ساییدگی داخلی لاستیک‌های خود شدید، حتماً وسیله نقلیه خود را برای عیب‌یابی به تعمیرگاه ببرید، زیرا ممکن است مشکلات سیستم تعلیق را نشان دهد. در غیر اینصورت می توانید لاستیک ها را بچرخانید/تعادل کنید و مشکل را کاهش دهید.

برای داشتن رانندگی ایمن، سلامت لاستیک های خودروی خود را بررسی کنید. در صورت نیاز به تعویض از برندی با کیفیت و فروشگاهی مطمئن خرید لاستیک را انجام دهید. برای خرید لاستیک مناسب و با کیفیت می توانید به صفحه اصلی همپالاستیک مراجعه کنید.